Porozumienie na Rzecz Dobrych Praktyk w Szczepieniach

Za nami Szczyt Zdrowie 2020, na którym nie mogło zabraknąć istotnej dyskusji na temat szczepień ochronnych. Pandemia koronawirusa udowodniła, że choroby zakaźne nie zostały do końca wyeliminowane, a co gorsza mogą spowodować paraliż całego systemu ochrony zdrowia. Ratunek może być tylko jeden – szczepienia ochronne? 

 

Szczepienia są odpowiedzią na wyzwania płynące z chorób zakaźnych, jednakże zdaniem prof. Jarosława Pinkasa, Głównego Inspektora Sanitarnego jest zdecydowanie za wcześnie, aby powiedzieć, że Covid-19 zmieni świadomość wielu przeciwników szczepień ochronnych. 

 

- Należy przeprowadzić szereg badań, ale to co można stwierdzić na pewno, to fakt, że społeczeństwo zachowało się bardzo odpowiedzialnie – powiedział Główny Inspektor Sanitarny. 


Epidemia spowodowała, że uwierzyliśmy, że choroby zakaźne mogą nam nadal zagrażać. Czas epidemii to dobry moment na umocnienie pozycji szczepień ochronnych. Zdaniem profesora Pinkasa niezwykle ważna jest oferta edukacyjna, jak również współpraca ze środowiskiem lekarzy rodzinnych.

 
Ważnym punktem w dyskusji była rola personelu medycznego w budowaniu zaufania do szczepień ochronnych. Szczególnie w tym aspekcie podkreślono rolę pielęgniarek, która wciąż jest w pełni niewykorzystana. Modyfikacje systemu kształcenia pielęgniarek i położnych wpłynęły na zmianę oczekiwań społecznych względem całej opieki zdrowotnej. Prezes Naczelnej Izby Pielęgniarek i Położnych, Zofia Małas przypomniała, że to właśnie ta grupa zawodowa oczekuje, aby wykorzystano jej kompetencje. W tym celu w Ministerstwie Zdrowia oraz Narodowym Instytucie Zdrowia Publicznego - PZH złożono projekt, dzięki któremu pielęgniarki będą mogły kwalifikować do szczepień populację dorosłych. 


Wirus SARS-CoV-2 wpłynął na zmianę podejścia do szczepień ochronnych. Pomimo, rekomendacji przez WHO szczepień przeciwko grypie, wciąż szczepi się na nią zaledwie 4% populacji. Co więcej, wciąż brakuje zaleceń oraz kalendarza szczepień dla osób dorosłych. 

 

- Zaszczepiając na grypę eliminujemy ryzyko ciężkich powikłań – powiedziała podczas Szczytu Zdrowie 2020 profesor Agnieszka Mastalerz-Migas.

 

- U pacjenta mającego wirusową infekcję układu oddechowego, często dochodzi do nadkażeń bakteryjnych. Posiadając takie narzędzie jak szczepienie przeciw pneumokokom, możemy zmniejszyć ryzyko tych nadkażeń - dr  hab. Agnieszka Mastalerz-Migas, Konsultant krajowy ds. medycyny rodzinnej
 

Edukacja, jednolity front personelu medycznego to kierunek jakim powinniśmy podążać, aby wyeliminować negatywne myślenie o szczepieniach ochronnych. W ocieplaniu wizerunku niewątpliwie pomocny okazałby się farmaceuta, świadczący szczepienia w aptekach. W Europie oraz w Stanach Zjednoczonych zaangażowanie farmaceuty w obszarze szczepień jest bardzo powszechne, w Polsce taka możliwość jeszcze nie występuje, mimo iż wyniki badań pokazują, że 65 % badanych skorzystałoby z takiego rozwiązania.


- Jako grupa zawodowa przygotowujemy się do tej roli – powiedział Michał Byliniak, Prezes Okręgowej Izby Lekarskiej w Warszawie, ale mamy też świadomość, że jest to długi proces. 

- Ważnym krokiem jest, także zminimalizowanie wizyt, co niesie za sobą wprowadzenie szczepionek 5-cio czy 6-cio składnikowych – podkreśliła konsultant krajowy w dziedzinie pediatrii, prof. Teresa Jackowska. 

-Odsetek szczepionych dzieci przeciwko grypie jest poniżej 1% a przebieg grypy u dzieci jest często nietypowy. Rozszerzenia kalendarza szczepień ochronnych dla dzieci w wieku żłobkowym, przedszkolnym oraz wczesnoszkolnym jest bardzo dobrą decyzją - prof. Teresa Jackowska, Konsultant krajowy ds. pediatrii
 


Ważną decyzją Ministerstwa Zdrowia byłoby również zaszczepienie osób w wieku 19 lat, którzy nie zostali zaszczepieni w wieku 14 lat, szczepionką przeciw krztuścowi. Nie zapominając przy tym o grupach ryzyka tj. dzieciach, chorych na nowotwory, z zaburzeniami odporności, które mają zapewnioną szczepionkę przeciw pneumokokom do 5 r.ż. 


Jak bumerang wracają również szczepienia ochronne przeciwko HPV. Cały świata się szczepi, natomiast w Polsce dostęp do nich jest utrudniony. Zdaniem prof. Jarosława Pinkasa oraz prof. Teresy Jackowskiej szczepionka przeciw HPV powinna być ujęta w Programie Szczepień Ochronnych. 

 

Na zakończenie dyskusji poruszono temat dot. rejestru szczepień indywidualnych. Mając na względzie lepsze systemy informatyczne, a także możliwość wprowadzenia szczepień w aptekach powinniśmy zainwestować w systemy rejestrujące szczepienia ochronne. Do tego kluczowe jest jednak posiadanie wiedzy nt. wyszczepialności społeczeństwa. 

Porozumienie na Rzecz Dobrych Praktyk w Szczepieniach powstało w 2017 roku z inicjatywy Instytutu Ochrony Zdrowia. Jest to niezależna platforma ekspertów medycznych, klinicystów, osób związanych ze światem nauki oraz przedstawicieli organizacji pacjentów.

 

Znajdź nas:


Twitter: https://twitter.com/praktykw 
Linkedin: https://www.linkedin.com/company/42426882 

Panująca epidemia, nie tylko pokazuje jak ważną rolę odgrywa zintegrowane środowisko medyczne, lecz również pozwala dostrzec problem niewykorzystanego potencjału personelu pielęgniarskiego. Rozszerzony zakres kompetencji pielęgniarek powinien zostać uzupełniony o nowe obowiązki, które w przyszłości pozwolą wzmocnić działania służby zdrowia na rzecz zabezpieczenia kraju przed następną epidemią. Ogólnopolski system monitorowania szczepień ochronnych, który umożliwiłby sprawdzenie czy pacjent ma wykonane szczepienie zgodnie z kalendarzem, to jeden z elementów, który dodatkowo udoskonaliłby system ochrony zdrowia.

 

O roli pielęgniarki w systemie ochrony zdrowia oraz znaczeniu Porozumienia na Rzecz Dobrych Praktyk w Szczepieniach rozmawiamy z dr. Pawłem Żukiem, prezesem Zarządu Centrum Medyczno-Diagnostycznego w Siedlcach.

 

Jakie są Pana doświadczenia odnośnie współpracy z personelem medycznych, w zakresie szczepień ochronnych?

P.Ż.: Gdy mówimy o naszych doświadczeniach w prowadzeniu powszechnych szczepień ochronnych w ramach POZ to najważniejsze jest, aby zarówno lekarz, jak i pielęgniarka, położna, asystent medyczny, rehabilitant czy farmaceuta mówili jednym głosem.

Niezwykle ważne jest, aby pacjent otrzymał jasny przekaz co do istotności roli szczepienia ochronnego dla niego jako jednostki, ale równocześnie korzyści, jakie wynikają z tego dla zdrowia całej populacji.

Drugą istotną sprawą jest podział obowiązków oraz kompetencji pomiędzy lekarzem, pielęgniarką i położną. Ważne jest, aby informacje, które przekazujemy naszym pacjentom były ustrukturyzowane. Pielęgniarka oraz położna są ważnym elementem tego procesu i  nie powinno się ograniczać ich roli wyłącznie do wykonania samej czynności szczepienia. Kolejną kwestią jest informacja w ogólnokrajowych systemach o statusie immunizacji danego pacjenta, przebytych szczepieniach i potencjalnych poszczepiennych działaniach niepożądanych. Prowadzenie odpowiednich rejestrów w systemie opieki zdrowotnej jest bardzo ważne, zarówno dla pacjenta, lekarza, jak i dla systemu opieki zdrowotnej. Na podstawie zawartych w nich danych można będzie łatwiej dokonywać analiz dotyczących bezpieczeństwa i efektywności szczepień ochronnych i podejmować decyzje w sprawie ich finansowania. Poprawi to znacząco kontrolę chorób zakaźnych w naszym kraju oraz zjawiska uchylania się od szczepień.

„Bez zlecenia lekarskiego pielęgniarka może wykonywać świadczenia zapobiegawcze, diagnostyczne, lecznicze i rehabilitacyjne. Samodzielnie również możemy ordynować podawanie niektórych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrobów medycznych oraz wypisywać recepty w realizacji świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej. Te zmiany to dla nas szansa na poszerzenie samodzielności i niezależności, a dla pacjentów łatwiejszy dostęp do świadczeń medycznych. Miejmy nadzieję, że to przełoży się na zmniejszenie kolejek do specjalistów” – podkreśla Zofia Małas, Prezes Naczelnej Izby Pielęgniarek i Położnych.

Sytuacja w jakiej się obecnie znajdujemy, pokazuje jak ważne jest podejście do zdrowia publicznego oraz do edukacji społeczeństwa w kontekście chorób zakaźnych. Jaka jest w tym rola Porozumienia na Rzecz Dobrych Praktyk w Szczepieniach?

P.Ż.: W obecnej sytuacji epidemiologicznej rola Porozumienia jest kluczowa. Ważne jest, aby zbudować wspólną platformę porozumienia opartą o wiedzę profesjonalistów medycznych, a także instytucje zdrowia publicznego czy szeroko pojęte ośrodki wpływania na opinię społeczną i edukację.  Są to obszary, w których bardzo ważne jest podkreślenie stałej i nieprzemijającej roli szczepień w ochronie populacji.

Pandemia COVID-19, bardzo boleśnie uwypukliła powagę konsekwencji związanych z rozprzestrzenianiem się chorób zakaźnych i ogrom korzyści wynikających z dostępności szczepień ochronnych.  

Do tej pory choroby cywilizacyjne oraz choroby przewlekłe były domeną rozwijającej się medycyny. Obecnie choroby infekcyjne w sposób dramatyczny wyszły na pierwszy plan problemów opieki zdrowotnej na całym świecie. Nasze Porozumienie musi opierać się na promowaniu norm społecznych i najlepszych standardów. Wskazywać, jak przeciwdziałać rozprzestrzenianiu się chorób infekcyjnych na każdym etapie.

 

Kolejną rzeczą jest zapewnienie wsparcia dla wszystkich osób, które zajmują się propagowaniem szczepień ochronnych, zarówno wśród całej populacji, jak i grup szczególnego ryzyka.  Równie ważną rolą Porozumienia jest wsparcie programów edukacyjnych na poziomie przedklinicznym. Kluczowe jest stworzenie wspólnego frontu współpracy ze środowiskami szczepionkowymi.

 

Porozumienie na Rzecz Dobrych Praktyk w Szczepieniach powstało w 2017 roku z inicjatywy Instytutu Ochrony Zdrowia. Jest to niezależna platforma ekspertów medycznych, klinicystów, osób związanych ze światem nauki oraz przedstawicieli organizacji pacjentów.

 

Znajdź nas: 

 

Twitter: https://twitter.com/praktykw

Linkedin: https://www.linkedin.com/company/42426882

 

Europejski Tydzień Szczepień 20–26 kwietnia 2020 r.

 

W celu podniesienia świadomości znaczenia szczepień ochronnych w zapobieganiu chorobom zakaźnym i ochronie życia, Światowa Organizacja Zdrowia każdego roku organizuje Europejski Tydzień Szczepień (European Immunization Week – EIW), który w tym roku przypada w dniach 20–26 kwietnia. Podczas tego tygodnia podkreślana jest wartość szczepionek w wielu aspektach dobrego zdrowia oraz samopoczucia przez całe życie.

 

Rok 2020 został ogłoszony przez WHO „Rokiem pielęgniarki i położnej” upamiętniając tym samym 200. rocznicę urodzin twórczyni nowoczesnego pielęgniarstwa, Florence Nightingale.

Obecnie w Polsce toczą się liczne dyskusje na temat wagi i roli pielęgniarek i położnych w systemie opieki zdrowotnej oraz potrzeby rozszerzenia ich kompetencji i uprawnień zawodowych. Zapowiadana nowelizacja ustawy o chorobach zakaźnych na mocy której, pielęgniarki kwalifikacyjnych przed i położne miałyby uzyskać  szersze uprawnienia do wykonywania badań szczepieniem przeciw grypie osób dorosłych mogłaby się znacząco przyczynić do podniesienia poziomu wyszczepialności oraz do wzrostu poziomu bezpieczeństwa epidemiologicznego.

 

To właśnie pielęgniarka jest bardzo często pierwszym źródłem informacji nt. szczepień. To ona  w sposób rzetelny informuje rodziców o wartości szczepień oraz rozwiewa obawy dot. zdarzeń niepożądanych. To bardzo ważne, aby doceniać wysiłki i zaangażowanie tej grupy pracowników ochrony zdrowia.

- Pielęgniarkom i położnym przypadła ważna rola w propagowaniu wiedzy na temat szczepień ochronnych, czego dowodzą badania, gdyż aż 86% ankietowanych wiedzę na temat obowiązkowych i zalecanych szczepień ochronnych otrzymało podczas indywidualnych rozmów z personelem medycznym. Nasze środowisko powinno rzetelnie informować o szczepieniach oraz rozwiewać obawy na ich temat. Istotną rolę odgrywa tutaj dobra komunikacja oraz umiejętność dzielenia się wiedzą. Bardzo ważne jest zbudowanie z rodzicami małego dziecka relacji pełnej wspólnego szacunku i zaufania – podkreśla Zofia Małas, przewodnicząca, Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych.

Od samego początku Europejski Tydzień Szczepień jest jedną z najbardziej widocznych kampanii zdrowia publicznego w regionie europejskim, której celem jest podniesienie poziomu wyszczepialności poprzez budowanie świadomości na temat potrzeb każdego dziecka i prawa do ochrony przed chorobami, którym można zapobiec poprzez szczepienia ochronne.

Szczepienia ochronne są cudem medycznym, za którym stoi niezawodny i oddany zespół ludzi. Każda strzykawka podanego preparatu – to zbiorowy wysiłek ludzi, procesów oraz zasobów na rzecz wspólnego celu: ochrony siebie, dzieci i dorosłych na całym świecie od chorób zakaźnych.

Czym jest szczepionka?

 

Szczepionka to preparat biologiczny, który w założeniu imituje naturalną infekcję i prowadzi do rozwoju odporności analogicznej do tej, którą uzyskuje organizm w czasie pierwszego kontaktu z prawdziwym drobnoustrojem (bakterią lub wirusem) - źródło: https://szczepienia.pzh.gov.pl. 

Do kampanii są zaproszone wszystkie kraje regionu poprzez zaangażowanie publicznych instytutów zdrowia, pracowników służby zdrowia, decydentów, a także rodziców i opiekunów.

W tym roku temat jest szczególnie ważny z uwagi na sytuację, w jakiej znalazł się cały świat – pandemię koronawirusa. Mimo, że nie wszystkie wydarzenia będą mogły się odbyć, warto mówić o korzyściach stosowania szczepień ochronnych, gdyż leży to w interesie nas wszystkich. Dlatego też Porozumienie na Rzecz Dobrych Praktyk w Szczepieniach włącza się do tej  do rzetelnej i merytorycznej dyskusji, mając na celu  poprawę świadomości  zdrowotnej w przestrzeni publicznej, zwłaszcza w tym trudnym czasie epidemii.

- Po wielu latach opieki nad pacjentami z poważnymi chorobami postanowiłam skupić się na tym, jak zapobiegać chorobom zakaźnym. W ostatnim stuleciu wpływ szczepionek na zmniejszenie obciążenia chorobami na poziomie globalnym jest bardzo duży i trudny do opisania słowami – mówi dr Alejandra Gurtman, MD. VP. Vaccine Research & Development, Pfizer Inc. USA.

Znajdź nas!

Twitter: https://twitter.com/praktykw

Linkedin: https://www.linkedin.com/company/porozumienie-na-rzecz-dobrych-praktyk-w-szczepieniach/?viewAsMember=true

Porozumienie na Rzecz Dobrych Praktyk w Szczepieniach – obecne wyzwania

 

Wyzwania, przed jakimi stajemy obecnie w zakresie promocji szczepień ochronnych są jednym z najistotniejszych zagadnień zdrowia publicznego. Dlatego też Instytut Ochrony Zdrowia w 2017 roku powołał Porozumienie na Rzecz Dobrych Praktyk w Szczepieniach, jako niezależną platformę ekspertów medycznych, klinicystów, osób związanych ze światem nauki oraz przedstawicieli organizacji pacjentów. Celem Porozumienia jest kształtowanie merytorycznej dyskusji nt. szczepień ochronnych oraz dotarcie do opinii społecznej, rodziców i osób odpowiedzialnych za tworzenie systemu ochrony zdrowia w Polsce z przekazem opartym o fakty naukowe oraz zgodnych z europejskimi standardami.

 

Założeniem Porozumienia jest również nawiązanie współpracy z międzynarodowymi instytucjami (m.in. ECDC, CDC, WHO, EFPIA, ACIP, Vaccines Europe,) , tak aby stać się centrum przekazywania informacji w zakresie dobrych praktyk oraz inicjatyw dotyczących szczepień ochronnych.

 

- Aby wyszczepialność w Polsce nie spadała, trzeba umieć się komunikować. Środowisko lekarskie oraz pielęgniarskie musi wiedzieć, w jaki sposób przekonywać rodziców, że szczepienia są bezpieczne oraz konieczne, że jest nasz obywatelski obowiązek – mówi prof. Jarosław Pinkas.

 

Aby jednak tak się stało, niezbędny jest otwarty dialog oraz społeczna debata ze wszystkimi interesariuszami systemu ochrony zdrowia.

 

W 2019 roku eksperci Porozumienia na Rzecz Dobrych Praktyk w Szczepieniach podjęli dyskusję w obszarze wspierania immunizacji na wszystkich etapach życia tj. szczepienia dzieci, w tym aktualizacji kalendarza szczepień, a także stworzenia kalendarza szczepień osób dorosłych, biorąc pod uwagę epidemiologiczne grupy ryzyka. Ważną kwestią, jest problem niskiego zainteresowania szczepieniami ochronnymi wśród personelu medycznego. Kolejny ważny punkt w debacie to zwiększenie dostępności do szczepień. Należy się zastanowić, jaka powinna być rola pielęgniarki oraz czy szczepienia powinny być dostępne w aptekach? Aby szczepienia były powszechnie dostępne bardzo istotne są kwestie związane z refundacją oraz dystrybucją szczepionek.

 

- Szczepienia należą̨ do najważniejszych zdobyczy współczesnej medycyny, ponieważ̇ ratują̨ życie i chronią̨ przed powikłaniami związanymi z chorobami zakaźnymi, co potwierdzają liczne i wiarygodne wyniki badań naukowych Dzięki szczepieniom zlikwidowano jedną z najgroźniejszych chorób zakaźnych – ospę̨ prawdziwą, a zachorowania na poliomyelitis obecnie są sporadyczne i też wkrótce mogą być przeszłością̨ - wyjaśnia prof. Teresa Jackowska.

 

Doskonalenie systemu nadzoru epidemiologicznego, do którego zalicza się: cyfryzacja systemu rejestracji szczepień, rejestr niepożądanych odczynów poszczepiennych, usystematyzowanie rejestracji zdarzeń z powodu chorób zakaźnych oraz zwiększenie dyscypliny zgłaszania przypadków chorób zakaźnych, to ważny czynnik w całym procesie tworzenia powszechnego programu szczepień ochronnych.

 

Porozumienie na Rzecz Dobrych Praktyk w Szczepieniach w 2020 roku  ma na celu skupienie się na dyskusji w oparciu o trzy główne priorytety tj.: szczepienie dzieci, szczepienie osób dorosłych oraz optymalizacja finansowania szczepień ze środków publicznych.

 

- Powszechne Szczepienia są najskuteczniejszym sposobem zapobiegania chorobom zakaźnym. Nie tylko zabezpieczają osobę szczepiona, ale przez przerwanie transmisji  pośrednio chronią także osoby nieszczepione, które nie mając się od kogo zarazić, nie chorują. W przeciwieństwie do antybiotyków nie sprzyjają rozwojowi lekoooporności chorobotwórczych drobnoustrojów – tłumaczy dr hab. n. med. Ernest Kuchar.

 

Dzięki wspólnej, merytorycznej, publicznej debacie możemy kształtować świadomość zdrowotną całego społeczeństwa.

W dniu 5 października 2017 roku z inicjatywy Instytutu Ochrony Zdrowia, w partnerskiej współpracy z firma Pfizer powołano Porozumienie na Rzecz Dobrych Praktyk w Szczepieniach. Porozumienie jest niezależną platformą ekspertów medycznych, klinicystów, osób związanych ze światem nauki oraz przedstawicieli organizacji pacjentów, którym przyświeca idea merytorycznej dyskusji nt. szczepień.

Inicjator i pomysłodawca

Pomysłodawcą i inicjatorem Porozumienia na Rzecz Dobrych Praktyk w Szczepieniach jest Instytut Ochrony Zdrowia. Instytut Ochrony Zdrowia przystępuje obecnie do realizacji przedsięwzięcia z zakresu zdrowia publicznego pt. „Medyczne zdobycze cywilizacji: szczepienia”. Jest to kontynuacja realizacji projektu Instytutu pn. „Zdrowie priorytetem politycznym państwa”, który Instytut prowadzi z sukcesem od 2013 roku, publikując kolejne raporty analityczne oraz organizując seminaria i konferencje naukowe z udziałem liderów opinii z obszaru zdrowia. Instytut Ochrony Zdrowia, działając jako ośrodek analityczny typu think-tank, wspiera swoim głosem doradczym działalność Porozumienia na Rzecz Dobrych Praktyk w Szczepieniach, zapewniając jego społeczny i edukacyjny charakter. Bazując na zasadzie transparentności i niezależności wszystkich członków, Instytut Ochrony Zdrowia będzie wspierał Porozumienie na Rzecz Dobrych Praktyk w Szczepieniach, rozwijając autonomiczny głos w dyskusji.

Powołanie Porozumienia na Rzecz Dobrych Praktyk w Szczepieniach, w opinii Instytutu Ochrony Zdrowia, stanowi ważny krok ku podjęciu publicznej debaty na temat znaczenia szczepień ochronnych w wymiarze zdrowia publicznego i zdrowia indywidualnego – szczególnie w obliczu stale narastającej liczby ich przeciwników szczepień. Podczas spotkania 5 października nakreślono cele inicjatywy oraz przedsięwzięcia planowane przez Porozumienie. Społeczny charakter inicjatywy umożliwia włączenie się do działalności Porozumienia na Rzecz Dobrych Praktyk w Szczepieniach przedstawicieli organizacji pozarządowych, ekspertów medycznych oraz indywidualne osoby, które swoim autorytetem i wiedzą będą wspierać cele i priorytety Porozumienia na Rzecz Dobrych Praktyk w Szczepieniach.

 

Cele i priorytety

 

Intencją członków Porozumienia na Rzecz Dobry Praktyk w Szczepieniach jest zebranie wspólnego głosu ekspertów systemu, klinicystów oraz przedstawicieli organizacji pacjentów w dyskusji nt. stosowania szczepień ochronnych w Polsce przy wykorzystaniu potencjału merytorycznego i społecznego każdego z członków inicjatywy. Stworzenie platformy o charakterze edukacyjnym i społecznym ma na celu dotarcie do opinii społecznej, rodziców, a także osób odpowiedzialnych za kreowanie systemu ochrony zdrowia w Polsce z możliwie pełnym obrazem dot. właściwości szczepień ochronnych, ich znaczenia i wpływu dla zdrowia społeczeństwa, a także sprostanie aktualnym wyzwaniom systemowym wynikającym z priorytetów zdrowia publicznego.

Inicjatorzy Porozumienia zwracają w szczególności uwagę na narastającą liczbę przeciwników szczepień, a tym samym konieczność dotarcia z merytoryczną informacją do rodziców i szerokiej opinii publicznej, konieczność wypracowania rekomendacji niezbędnych działań w polskiej opiece profilaktycznej oraz kwestię zapewnienia rozwiązań systemowych zgodnych z europejskimi i światowymi standardami. Sprostanie tym zadaniom możliwe będzie jedynie w oparciu o merytoryczną dyskusję, otwarty dialog oraz społeczną debatę, do której zachęcać będą inicjatywy podejmowane przez Porozumienie.

Wybrane wydarzenia

z udziałem ekspertów Porozumienia na Rzecz Dobrych Praktyk w Szczepieniach

 

Spotkanie Ekspertów

 

Działalność Porozumienia oficjalnie zainaugurowano podczas spotkania ekspertów, zorganizowanego przy okazji Konferencji Warszawska Jesień Pediatryczna odbywającej się w Warszawie w dniach
20-21 października 2017 r. Jednym z głównych mówców konferencji był prof. Ron Dagan, wybitny naukowiec, od wielu lat związany z Soroka University Medical Center w Beer Szewie.

 

O wyzwaniach związanych z popularyzowaniem wiedzy o szczepieniach ochronnych, ich znaczeniu
i wpływie na zdrowie społeczeństw podczas spotkania prasowego z mediami dyskutowali:

prof. Ron Dagan - Pediatric Infectious Disease Unit Soroka University Medical Center, Israel, prof. dr hab. n.med. Ewa Bernatowska – Kierownik Kliniki Immunologii, Instytut Pomnik – Centrum Zdrowia Dziecka, prof. dr hab. Waleria Hryniewicz – Konsultant Krajowy ds. mikrobiologii lekarskiej, prof. dr hab. Anna Skoczyńska  –  Kierownik Zakładu Epidemiologii i Mikrobiologii Klinicznej Narodowego Instytutu Leków, kierownik KOROUN.

 

W obliczu toczącej się dyskusji nt. zasadności szczepień dzieci, spotkanie w gronie wiodących ekspertów dziedziny stanowiło szczególnie cenny głos w debacie publicznej.

 

Panel Dyskusyjny „Szczepienia ochronne zdobyczą cywilizacji”

 

W grudniu 2017 r. eksperci Porozumienia na Rzecz Dobrych Praktyk w Szczepieniach uczestniczyli
w kolejnych wydarzeniach dedykowanych propagowaniu działań profilaktycznych i promowaniu szczepień ochronnych, w tym przeciw pneumokokom.

 

7 grudnia 2017 r. na Warszawskim Uniwersytecie Medycznym odbył się kolejny Kongres Zdrowia Publicznego. W panelu dyskusyjnym „Szczepienia Ochronne Zdobyczą Cywilizacji” moderowanym przez red. Renatę Furman, udział wzięli polscy eksperci skupieni wokół problemów dostępu do nowoczesnej i skutecznej profilaktyki szczepiennej w Polsce.

 

Ogólnopolski Dzień Szczepień

 

8 grudnia 2017 r. założenia inicjatywy zostały zaprezentowane podczas Konferencji Głównej Ogólnopolskiego Dnia Szczepień. Aktualne problemy polskiego systemu szczepień ochronnych zostały podjęte w wystąpieniu Głównego Inspektora Sanitarnego, Marka Posobkiewicza, poświęconemu Funduszowi Kompensacyjnemu oraz prof. Ewy Bernatowskiej, dedykowanemu priorytetom Programu Szczepień Ochronnych na 2018 r. Cele i zadania Porozumienia na Rzecz Dobrych Praktyk
w Szczepieniach omówiła z ramienia inicjatora – Instytutu Ochrony Zdrowia - red. Renata Furman. 

 

II Międzynarodowy Kongres Patient Empowerment

 

Nowy rok przyniósł Porozumieniu nowe wyzwania – zawężenie definicji grupy ryzyka w szczepieniach przeciw pneumokokom. Temat ten podejmowany był m.in. podczas II Międzynarodowego Kongresu Patient Empowerment, który odbył się w Warszawie w dniach 9-10 kwietnia 2018 r. w panelu „Nieufny pacjent wobec systemu. Wyzwania Programu Szczepień Ochronnych na 2018 rok”.

 

O konsekwencjach związanych z zawężeniem grup ryzyka w szczepieniach przeciw pneumokokom w Programie Szczepień Ochronnych na rok 2018 dyskutowali: Marek Posobkiewicz, Główny Inspektor Sanitarny, prof. dr hab. n med. Ewa Helwich, Krajowy Konsultant w dziedzinie Neonatologii, Kierownik Kliniki Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodka IMiDz w Warszawie, prof. nadzw. dr hab. n. med. Teresa Jackowska, Konsultant Krajowy w dziedzinie pediatrii, Członek Zarządu Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego, Kierownik Kliniki i Ordynator Oddziału, Katedra Kliniki Pediatrii Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego, Szpital Bielański oraz Aneta Górska-Kot, Ordynator Oddziału Pediatrycznego w Szpitalu Dziecięcym im. prof. Bogdanowicza przy ul. Niekłańskiej w Warszawie.

 

Europejski Tydzień Szczepień

 

W dniach 23 - 29 kwietnia 2018 r. obchodziliśmy XI Europejski Tydzień Szczepień. Celem inicjatywy, której patronuje Światowa Organizacja Zdrowia (WHO), jest zwiększenie wiedzy i świadomości społeczeństwa na temat znaczenia szczepień ochronnych dla zdrowia.

 

W ramach obchodów Europejskiego Tygodnia Szczepień w Polsce odbyło się XXXVI Sympozjum: „Szczepienia Ochronne”, podczas którego, eksperci omówili  aktualne wyzwania dla polskiego systemu szczepień ochronnych.

 

Patronat społeczny Porozumienia nad raportem „Szczepienia przeciw Streptococcus pneumoniae: konsekwencje epidemiologiczne  wprowadzenia powszechnych szczepień ochronnych przeciw Streptococcus pneumoniae, w pytaniach i odpowiedziach"

 

Instytut Ochrony Zdrowia objął Patronatem społecznym raport dot. szczepień przeciwko pneumokokom autorstwa dr hab. n. med. Dominika Golickiego, mgr Ewy Kamińskiej oraz dr hab. n. med. Macieja Niewady, z ośrodka analitycznego w obszarze rynku ochrony zdrowia HealthQuest.

 

Wprowadzenie z początkiem 2017 r. powszechnych obowiązkowych szczepień ochronnych przeciwko pneumokokom to krok milowy w ochronie zdrowej populacji dzieci do 2. roku życia, które są w tym wieku szczególnie narażone na wystąpienie inwazyjnej choroby pneumokokowej (IChP). Pediatrzy i wakcynolodzy są zgodni – wprowadzenie w Polsce powszechnego, finansowanego z budżetu państwa szczepienia przeciw pneumokokom, to decyzja korzystna nie tylko dla zdrowia dzieci,
ale także całego społeczeństwa.

 

Raport przygotowany w oparciu o gruntowne badania naukowe i doświadczenia praktyki klinicznej, przedstawia konsekwencje epidemiologiczne  wprowadzenia powszechnych szczepień ochronnych przeciw Streptococcus pneumoniae. Autorzy raportu w sposób kompleksowy i obiektywny, zgodnie z najnowszą wiedzą naukową, prezentują stosowane obecnie szczepionki w ramach Programu Szczepień Ochronnych.

 

We wstępie do Raportu red. Renata Furman podkreśla „To niezmiernie ważne, aby obowiązkowe szczepienia oferowały najnowsze i najstateczniejsze rozwiązania, które będą odpowiadały na wyzwania współczesnych systemów ochrony zdrowia. (…) Wiedza naukowa poparta gruntownymi badaniami i doświadczenia praktyki klinicznej jednoznacznie dowodzą skuteczności szczepień ochronnych i to zarówno w wymiarze zdrowia indywidualnego, jak i publicznego. Pamiętajmy, że w walce z chorobami zakaźnymi wygrywamy wszyscy – dzieci, rodzice, dziadkowie, całe społeczeństwo – lub przegrywamy wszyscy. Wygrywamy, kiedy utrzymujemy wyszczepialność na odpowiednim poziomie, przegrywamy w przypadku pandemii”.

Raport do pobrania

Rekomendacje konsultanta krajowego w dziedzinie pediatrii  oraz Pediatrycznego Zespołu ds. Programu Szczepień Ochronnych przy Ministrze Zdrowia (PZEdsPSO) dot. zmian w kalendarzu Powszechnych Szczepień Ochronnych w zakresie szczepienia przeciwko pneumokokom

 

Komentarz Porozumienia na Rzecz Dobrych Praktyk w Szczepieniach

 

Porozumienie na Rzecz Dobrych Praktyk w Szczepieniach z ogromną radością przyjęło rekomendację konsultanta krajowego w dziedzinie pediatrii oraz propozycję Pediatrycznego Zespołu ds. Programu Szczepień Ochronnych przy Ministrze Zdrowia (PZEdsPSO) dotyczącą zmian w Programie Szczepień Ochronnych na 2019 rok. Zarówno konsultant krajowy, jak i Ministerialny Zespół apelują o przywrócenie szczepienia wszystkich wcześniaków szczepionką 13-walentną zapewniającą skuteczną ochronę przed inwazyjną chorobą pneumokokową (IChP) oraz wprowadzenia szczepień obowiązkowych przeciw pneumokokom w wybranych grupach ryzyka u dzieci i młodzieży od 6. do 19. roku życia z pierwotnymi i wtórnym niedoborami odporności.

 

Stanowisko Konsultanta Krajowego w sprawie zmian w PSO 2019

Stanowisko Pediatrycznego Zespołu ds. Programu Szczepień Ochronnych przy Ministrze Zdrowia (PZEdsPSO)

 

Cieszymy się, że postulaty prezentowane w debacie publicznej, m.in. przez członków Porozumienia, znalazły odzwierciedlenie w formalnych rekomendacjach i stanowiskach tak znakomitego grona ekspertów. Od stycznia 2017 roku Porozumienie, w oparciu o gruntowne badania naukowe i doświadczenie praktyki klinicznej, podkreśla, że szczególnie pacjenci z grup ryzyka zasługują na szczególną ochronę i rekomenduje szczepienie tej populacji szczepionką 13-walentną.

 

Obecny na II Międzynarodowym Kongresie Patient Empowerment (9-10 kwietnia br., Warszawa) Główny Inspektor Sanitarny Marek Posobkiewicz w debacie o szczepieniach ochronnych deklarował, że jest duża szansa, aby powrócić do ochrony wcześniaków rekomendowanej przez ekspertów. 

 

Jak czytamy w rekomendacji Pediatrycznego Zespołu ds. Programu Szczepień Ochronnych przy Ministrze Zdrowia „(…) wszystkie wcześniaki urodzone przed 37. tygodniem wymagają szerszej ochrony przed zakażeniami pneumokokowymi, ponieważ jest to grupa dzieci szczególnie narażona na zakażenia z powodu niedojrzałości układu odporności. Wyraża się to m.in. bardzo niskimi stężeniami immunoglobulin, których większość u donoszących noworodków przekazywana jest przez matkę drogą łożyskową dopiero w ostatnich tygodniach ciąży (…). Obecnie nie ma możliwości objęcia wszystkich noworodków skriningiem wrodzonych defektów odporności. Można natomiast zapewnić tej grupie dzieci szerszą ochronę przed zakażeniami pneumokokowymi, szczepiąc wszystkie wcześniaki szczepionką PCV13”.

 

Krajowy konsultant w dziedzinie pediatrii w Stanowisku dotyczącym propozycji zmian w Programie Szczepień Ochronnych w 2019 roku wskazuje: „Przy wyborze szczepionki do Programu Szczepień Ochronnych (PSO) najważniejszym celem powinno być dobro dziecka, a także interes społeczny, czyli m.in. korzyści dla innych osób”. Dlatego wśród rekomendowanych zmian do PSO wymienia konieczność rozszerzenia definicji grup ryzyka w szczepieniach przeciw pneumokokom na wszystkie wcześniaki. „Zgodnie z międzynarodową definicją wcześniak to noworodek urodzony przed 37.tygodniem ciąży z masą ciała poniżej 2500 g. Wcześniaki są grupą wysokiego ryzyka” oraz „konieczne jest wprowadzenie obowiązkowych szczepień przeciw pneumokokom dla osób do 19. roku życia, narażonych w sposób szczególny na zakażenie.”

 

Mamy nadzieję, że propozycja PZEdsPSO, Stanowisko konsultanta krajowego w dziedzinie pediatrii, oraz rekomendacje ekspertów zaangażowanych w ochronę zdrowia wcześniaków i pacjentów z grup ryzyka, przełożą się na realne zmiany, których oficjalnym przypieczętowaniem będzie powrót do szerszej definicji grupy ryzyka, uwzględniającej wszystkie wcześniaki oraz objęcie dodatkową ochroną osób szczególnie narażonych na zakażenia ze względu na pierwotne i wtórne niedobory odporności.

Debata: „Program szczepień ochronnych w Polsce: szanse i wyzwania"

 

5 lipca 2018 roku eksperci Porozumienia uczestniczyli w debacie „Program szczepień ochronnych w Polsce: szanse i wyzwania" zorganizowanej w siedzibie „Rzeczpospolitej”.

 

Uczestnicy spotkania przedstawili najnowsze dane dotyczące zachorowań wywołanych przez pneumokoki, zaprezentowane w raporcie „Szczepienia przeciw Streptococcus pneumoniae. Konsekwencje epidemiologiczne wprowadzenia powszechnych szczepień ochronnych przeciw Streptococcus pneumoniae, w pytaniach i odpowiedziach".

 

Uczestnicy debaty zgodzili się, że decyzja o refundacji szczepionki stosowanej w ramach kalendarza szczepień obowiązkowych powinna być oparta na najnowszych danych epidemiologicznych i uwzględniać długofalowe skutki zdrowotne, również ekonomiczne.

 

– Przez lata skuteczną bronią w walce z bakterią była penicylina, ale – jak większość bakterii – pneumokok znalazł sposoby wykształcenia antybiotykooporności – wyjaśniła prof. Waleria Hryniewicz, była konsultant krajowa ds. mikrobiologii lekarskiej, inicjatorka Narodowego Programu Ochrony Antybiotyków oraz członkini Rady Sanitarno-Epidemiologicznej przy Głównym Inspektoracie Sanitarnym.

 

– Dlatego w dobie antybiotykooporności szczepionki są jedyną odpowiedzią na to, co się dzieje w świecie. Przez wiele lat pneumokok był wrażliwy na penicylinę i nie było potrzeby tworzenia i produkcji szczepionek. Wzrost spożycia antybiotyków sprawił, że bakteria staje się coraz bardziej oporna na penicylinę. Narasta też jej oporność na antybiotyki drugiej generacji, czyli cefalosporyny. Dla wielu pacjentów jedyną drogą jest więc profilaktyka, czyli szczepienie  – argumentowała prof. Jackowska, konsultant krajowa w dziedzinie pediatrii, członek zarządu Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego i kierownik Katedry i Kliniki Pediatrycznej Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego .

 

Dr Aneta Górska-Kot, ordynator Oddziału Pediatrycznego w Szpitalu Dziecięcym im. prof. Bogdanowicza na Niekłańskiej w Warszawie wspomniała o kosztach pośrednich. Przytoczyła historię 2,5-letniej dziewczynki, która zaraziła się serotypem pneumokoka, przed którym nie chroni PCV10. Rodzice przywieźli ją do szpitala na początku maja z powodu gorączki i narastającej duszności.
Na zdjęciu rentgenowskim widać było zupełne zaciemnienie prawego płuca. Badania laboratoryjne wykazały bardzo wysokie wykładniki stanu zapalnego. Dziewczynka było ciężko chora. Rozpoznano inwazyjną chorobę pneumokokową z zespołem hemolityczno-mocznicowym o nietypowym przebiegu. Gdy do objawów dołączyła niewydolność trzustki i wątroby, lekarze z CZD zdecydowali się zastosować najdroższy lek świata – przeciwciało monoklonalne. – Żeby uratować życie temu dziecku, podano mu lek, który kosztuje 1 mln zł. Należałoby się zastanowić, ile dzieci można by wyszczepić za tą kwotę szczepionką PCV13 – mówiła dr Górska-Kot.

 

Dr hab. Anna Skoczyńska, kierownik Zakładu Epidemiologii i Mikrobiologii Klinicznej Narodowego Instytutu Leków i kierownik KOROUN, podkreśliła, że liczba zakażeń pneumokokowych jest w Polsce niedoszacowana – Dziś więcej próbek wysyłają do KOROUN duże ośrodki o wysokim stopniu referencyjności, gdzie zwykle trafiają chorzy z najcięższymi zakażeniami wywołanymi przez pneumokoki. Nie ma wątpliwości, że pneumokok jest przyczyną ciężkich powikłań i zgonów pacjentów leczonych także w pozostałych szpitalach.

 

Zdaniem prof. Rona Dagana, kierownik Oddziału Zakaźnych Chorób Dziecięcych (Pediatric Infectious Disease Unit) w Soroka University Medical Center w Izraelu,choć obie szczepionki – PCV10 i PCV13 – są dobre, podejmując decyzję o refundacji jednej z nich do szczepień populacyjnych, decydenci powinni wziąć pod uwagę potrzeby populacji ich kraju. Uczestnicy dyskusji zgodzili się, że w świetle najnowszych danych epidemiologicznych decydenci powinni rozważyć refundację szczepionki, która pokrywa serotypy najbardziej niebezpieczne dla polskiej populacji. W jego kraju dzięki zastosowaniu szczepionki PCV13 udało się znacznie obniżyć zachorowania na IChP. – To przekaz, który powinien dotrzeć i do dziennikarzy, i do ich czytelników, do nas wszystkich. Mamy do czynienia ze szczepionką 13-walentną, która chroni nas przed niebezpiecznym, powszechnym i przebiegłym serotypem. Powoduje chorobę u małych dzieci, które przeniosą chorobę na dziadków, których może zabić – mówiła dyrektor Furman, Działu Analiz Systemowych Fundacji Instytutu Ochrony Zdrowia (FIOZ)

Stanowisko Porozumienia na Rzecz Dobrych Praktyk mw Szczepieniach w sprawie kryteriów wyboru preparatu do szczepień przeciw pneumokokom w ramach PSO na 2019 rok

 

Eksperci skupieni wokół Porozumienia na Rzecz Dobrych Praktyk w Szczepieniach podkreślają, że kalendarz szczepień ochronnych powinien odpowiadać na bieżące wyzwania systemów ochrony zdrowia oraz na rzeczywiste potrzeby społeczeństwa.

Wprowadzenie do Programu Szczepień Ochronnych (PSO) szczepienia przeciw pneumokokom było kamieniem milowym w zakresie profilaktyki zakażeń wywołanych przez pneumokoki, które są główną przyczyną zachorowalności i śmiertelności na świecie1.

Porozumienie na Rzecz Dobrych Praktyk w Szczepieniach ma nadzieję, że nasze uwagi do kryteriów przetargu na szczepionki pneumokokowe zostaną potraktowane z pełnym zrozumieniem i polskie dzieci otrzymają szczepionkę zapewniającą w danym momencie najszerszą ochronę przed pneumokokami.

Przeczytaj stanowisko

Karta Praw Wcześniaka z okazji Światowego Dnia Wcześniaka

 

17 listopada obchodzimy Światowy Dzień Wcześniaka. Z tej okazji eksperci Porozumienia na Rzecz Dobrych Praktyk w Szczepieniach opracowali Kartę Praw Wcześniaka, zgodnie z którą w kontekście szczepień ochronnych rodzice wcześniaków mają prawo do tego, aby:

  1. W szczególny sposób chronić życie swoich dzieci, które są słabsze ponieważ nie urodziły się o czasie

  2. Decyzje o zdrowiu ich dziecka zapadały w oparciu o rzetelne informacje zgodnie z najlepszą wiedzą medyczną, światowymi standardami i doświadczeniami praktyki klinicznej

  3. Ich dzieci miały dostęp do najlepszych możliwych metod ochrony życia i zdrowia

  4. Otrzymać pełną informację dotyczącą najlepszej możliwej opcji ochrony dla ich dzieci

  5. Ich dzieci otrzymywały ochronę taką, jaką dzieci za granicą

 

W ciągu ostatnich lat nie maleje liczba dzieci urodzonych przedwcześnie, czyli przed ukończeniem 37 tygodnia ciąży i z małą masą ciała – mniejszą niż 2500 g, które wykazują podwyższoną wrażliwość na zakażenia. Są one szczególnie narażone na krztusiec, inwazyjną chorobę pneumokokową i grypę. Jedną z istotnym zmian w Programie Szczepień Ochronnych na 2019 roku jest rozszerzenie grupy ryzyka w kontekście szczepień przeciwko pneumokokom. W PSO na 2019 r. wszystkie wcześniaki znajdują się w tzw. grupie ryzyka. W praktyce oznacza to, że bezpłatne szczepienia przeciwko pnuemokokom dla tej grupy dzieci będą realizowane z użyciem szczepionki 13-walentnej, chroniącej przed 13 serotypami, w tym przed serotypami 3, 6A, 19A.

Karta Praw Wcześniaka

Porozumienie na Rzecz Dobrych Praktyk w Szczepieniach to niezależna grupa złożona z przedstawicieli kluczowych instytucji, organizacji i stowarzyszeń, mająca na celu zabranie wspólnego głosu w dyskusji na temat stosowania szczepień ochronnych w Polsce przy wykorzystaniu potencjału merytorycznego i społecznego każdego z członków inicjatywy.

Stworzenie platformy o charakterze edukacyjnym i społecznym ma na celu dotarcie do opinii społecznej, rodziców,
a także osób odpowiedzialnych za kreowanie systemu ochrony zdrowia w Polsce z możliwie pełnym obrazem dot. właściwości szczepień ochronnych, ich znaczenia i wpływu dla zdrowia społeczeństw oraz sprostanie wyzwaniom systemowym wynikającym z priorytetów zdrowia publicznego. Intencją inicjatorów Porozumienia jest wywołanie dyskusji na temat potrzeb oraz wyzwań związanych z zapewnieniem rozwiązań systemowych zgodnych z europejskimi i światowymi standardami, a także praca nad rekomendacjami działań w polskiej opiece profilaktycznej w oparciu
o merytoryczną dyskusję, otwarty dialog oraz społeczną debatę.

 

Pomysłodawcą i inicjatorem Porozumienia na Rzecz Dobrych Praktyk w Szczepieniach jest Instytut Ochrony Zdrowia w partnerskiej współpracy z firmą Pfizer, która od lat wspiera działania na rzecz skutecznej profilaktyki szczepiennej
w Polsce. Instytut Ochrony Zdrowia, działając jako ośrodek analityczny typu think-tank, wspiera swoim głosem doradczym działalność Porozumienia na Rzecz Dobrych Praktyk w Szczepieniach, zapewniając jego społeczny i edukacyjny charakter.

MAPA STRONY
KONTAKT:

Fundacja Instytut Ochrony Zdrowia 

ul. Filtrowa 70 lok. 5,
02-057 Warszawa

KRS 0000415007
NIP 701-033-76-38

ZNAJDŹ NAS:
  • Black Facebook Icon
  • Black LinkedIn Icon

© powołane do życia przez Aga Czarnecka